szybki kontakt
PWiK w Suwałkach Spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością
ul. Gen. W. Sikorskiego 14
16-400 Suwałki
Biuro czynne pon.-pt. 700 - 1500
tel. +48 87 567 60 53
fax +48 87 567 50 22
Dyspozytor +48 668 903 263
elektroniczna faktura
zgłoś awarię
stan wodomierza
opady atmosferyczne
bip
laboratorium PWiK
nfośigw
licznik odwiedzin
W dniu dzisiejszym: 163
Osób on-line: 2

Woda surowa

Ujmowana woda (woda surowa) na ujęciu komunalnym w Suwałkach w stanie naturalnym, ze względu na przekroczenia dopuszczalnych stężeń żelaza i manganu, tylko warunkowo nadaje się do picia i do potrzeb gospodarczych.

Zgodnie z załącznikiem nr. 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dn. 23 marca 2007 r., żelazo i mangan znajdują się w grupie dodatakowych wymagań fizykochemicznych, jakim powinna odpowiadać woda do spożycia przez ludzi.

Istniejąca stacja uzdatniania wody ma za zadanie dostosowanie jakości wody do obowiązujących wymagań (rozporządzenie Ministra zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej dla ludzi Dz.U.07.61.417).

Żelazo

Żelazo występuje głównie w postaci rud (hematyt, magentyt, piryt), a w wolnej postaci jedynie w niewielkich ilościach w meteorytach.

Źródłem związków żelaza w wodach naturalnych mogą być:

  • gleba i skały, z których te zwiazki sa wymywane;
  • zanieczyszczenia, głównie ściekami przemysłowymi z kopalni, galwanizerni, zakładów meatlurgicznych, farbiarskich;
  • korozja rur i zbiorników żelaznych i stalowych, z którymi woda miała kontakt.

W wodzie naturalanej żelazo występuje w związkach na II i III stopniu utlenienia w formie rozpuszczonej, koloidalnej i zawiesin. Związki żelaza (II) stanowią najczęściej rozpuszczony kwaśny węglan żelaza (II) lub siarczan (IV) żelaza (II) (w wodach torfowisk). Ten kwaśny dwuwęglan żelaza utrzymuje się w wodzie w postaci rozpuszczonej dzięki obecności wolnego CO2 i braku powietrza. W obecności tlenu dwuwęglan żelaza (II) ulega hydrolizie z jednoczesnym utlenieniem żelaza i wydzieleniem CO2

Związki żelaza (III) łatwo wytrącają się w wodzie, powodując stopniowe zmętnienie i brunatnienie wód zawierających znaczne ilości związków żelaza. W wodach zawierających dużo związków organicznych, a szczególnie związków humusowych, proces ten zachodzi częściowo, gdyż związki te mogą odgrywać rolę koloidów ochronnych zapobiegających wytrącaniu się Fe(OH)3

W organizmie ludzkim znajduje się 3,5 - 4,5 gr. żelaza. Jest składnikiem hemoglobiny, mioglobiny i wielu enzymów. Żelazo jest niezbędne dla organizmu jako składnik krwiotwórczy oraz do transportu i magazynowania tlenu. Przy długotrwałym niskim spożyciu żelaza rozwija się niedokrwistość (anemia), objawiająca się zmianami w śluzówce (biegunki, zanik śluzówki żołądka, zmiany zapalne) oraz niedotlenieniem tkanek, co powoduje obniżenie zdolności psychofizycznych, szybsze męczenie się organizmu, zakłócenia snu, osłabienie odporności organizmu, a u kobiet w ciąży może prowadzić do poronień, przedwczesnego porodu lub wad rozwojowych płodu. Efektem nadmiernego spożycia żelaza może być zmniejszenie wchłaniania innych składników mineralnych (cynku, miedzi), zwiększone ryzyko wystąpienia infekcji, nadmierne gromadzenie żelaza w tkankach i ich uszkodzenie (np. trzustki, cukrzyca) oraz zwiększenia wystąpienia chorób nowotworowych. Jednak przypadki nadmiernego spożycia żelaza są znacznie rzadsze niż przypadki jego niedoboru i zwykle spowodowane przedawkowaniem preparatów witaminowych zawierających żelazo.

Dopuszczalne stężenia żelaza w wodzie do picia wynosi 0,2 mg/dm3. Duża zawartość żelaza w wodzie wywołuje jej mętność, brunatną barwę i pogarsza walory smakowe. Powoduje też brudzenie tkanin podczas prania z użyciem takiej wody. Wody o dużej zawartości żelaza mają na ogół odczyn kwasowy, są toksyczne dla ryb i sprzyjają rozwojowi bakterii żelazistych (może powodować zatykanie urządzeń wodociągowych) oraz wywołują zaburzenia wzrostu roślin. Używanie do celów pitnych wody o zawartości żelaza przekraczającej 0,2 mg/dm3 pod względem fizjologicznym nie jest szkodliwe, żelazo bowiem w takim stężeniu nie wykazuje właściwości toksycznych. Wprowadzone ograniczenia uwzględniają przede wszystkim właściwości organoleptyczne i kosmetycznych.

Mangan

Pierwotnym źródłem manganu w wodach podziemnych, są wietrzejące ciemne minerały skał magmowych (głównie augity, hornblendy). Przy wietrzeniu krzemnianów mangan jest łatwiej ługowany przez wody niż żelazo, trudniej jednak ulega utlenianiu. Tlenki manganu są bardzo słabo rozpuszczalne w wodzie. Łatwo rozpuszczalne są natomiast węglany i siarczany. Mangan w przyrodzie może występować na trzech stopniach utlenienia: Mn2+, Mn3+, Mn4+. Najpowszechniejszą formą jest Mn2+. O rozpuszczalności minerałów manganu i formie występowania tego pierwiastka w wodach podziemnych decydują głównie Eh i pH.

Mangan jest pierwiastkiem mającym istotne znaczenie biologiczne, nieodzownym do prawidłowego rozwoju roślin i zwierząt. Niedobory manganu w organizmie człowieka mogą powodować zaburzenia metabolizmu, nieprawidłową mineralizację kości, zaburzeniami wzroku, zaburzeniami neurologicznymi, zaburzeniami rozowju komórek i procesów krwiotwórczych. Nadmiar manganu obniża poziom hemoglobiny i wywołuje schorzenia neurologiczne.

Przyjęte dopuszczalne stężenie tego pierwiastka w wodzie przeznaczonej do picia w wysokości 0,05mg/dm3 wynika przede wszystkim z przesłanek gospodarczych i estetycznych a nie zdrowotnych.

Amoniak

Jony amonowe (NH4+) występują głównie w warunkach beztlenowych. Podstawowym ich źródłem są biochemiczne procesy redukcji azotynów i azotanów oraz bezpośredni rozkład substancji organicznej zachodzący w warunkach beztlenowych. Amoniak pochodzi również ze spływów z pól nawożonych solami amonowymi a także ze ścieków infiltrujących w grunt. Występujący amoniak w wodach podziemnych nie stwarza problemów zdrowotnych.

Twardość wody

Twardość wody jako cecha sanitarna i techniczna jest powszechnie oznaczana we wszystkich rodzajach analiz wód podziemnych. Wywołują ją obecne w wodzie rozpuszczone sole wapnia i magnezu a także żelaza, manganu, glinu, strontu, cynku i innych metali ziem alkaicznych.

Powyższe metale mogą występować jako kwaśne węglany, węglany i wodorotlenki, wywołujące twardość węglanową, która zanika w wyniku gotowania wody. O twardość niewęglanową stanowią związki w postaci siarczanów, chlorków, fosforanów, krzemianów czy azotanów.

Twardość wody ma duże znaczenie praktyczne i gospodarcze. Wody zbyt twarde są niekorzystne przy myciu i praniu, zwiększają bowiem zużycie detergenów. Wody zbyt miękkie stwarzają z kolei warunki korozyjne dla rozwoju procesów korozyjnych sieci i instalacji wodociągowych.

Dopuszczalny zakres twardości wynosi w granicach 60-500 mg/l (w przeliczeniu na węglan wapnia; wartość zalecana ze względów zdrowotnych - oznacza, że jest to wartość pożądana dla zdrowia ludzkiego, ale nie nakłada obowiązku uzupełniania minimalnej zawartości podanej w załączniku nr.3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dn. 23 marca 2007 r.).

Picie wody zbyt miękkiej powoduje wypłukiwanie z organizmu wapnia i magnezu.

To właśnie wapń zmusza mięśnie do kurczenia się i rozkurczania. Uczestniczy w tym procesie 1% wapnia zawartego we krwi. Życie nasze w dużym stopniu zawdzięczamy działaniu wapnia, ponieważ wszystko w naszym organizmie oparte jest na kurczeniu i rozkurczaniu - mięśnie, serce, jelita, oczy itd. Miliardy jonów wpania wchodzą do komórek i wychodzą z nich, a my dzięki temu żyjemy. Jeden procent wapnia we krwi to bardzo mało, dlatego organizm magazynuje go w kościach, zębach, paznokciach, włosach. Niedobór wapnia w kościach odczuwamy najszybciej bo gdy brakuje wapnia we krwi, organizm pobiera go z kości.

Magnez natomiast bierze udział w różnych procesach metabolicznych. Odgrywa ważną rolę w procesie skurczu mięśni (w tym mięśnia sercowego) - utrzymuje normalny rytm serca, wpływa na pobudliwość nerwowo-mięśniową. Wpływa także korzystnie na proces krzepnięcia krwi - jest stabilizatorem płytek krwi i fibrynogenu. Stymuluje mechanizmy obronne organizmu, wpływa na prawidłowy rozwój układu kostnego, a także wywiera działanie uspokajające.